De module Vereniging Swiss Trak
Voor de liefhebbers van de bergen is een smalspoortrein vaak het ideale vervoermiddel tijdens hun vakantie. Vermaard is bijvoorbeeld de Glacierexpress, "de langzaamste sneltrein ter wereld". Deze trein, maar ook gewone stoptreinen en goederentreinen
zijn te zien op de Zwitserse smalspoor modelbaan van de modulegroep Swiss Trak. Dat betekent een idyllisch berglandschap met veel bruggen en tunnels, watervallen en meren, groene alpenweiden met koeien voorzien van bellen, en chalets en boerenschuren.
Zoals gebruikelijk in de bergen is de baan enkelspoor waardoor alleen op de vaak pittoreske stations de treinen elkaar kunnen kruizen. De Swiss Trak-baan heeft diverse stations plus een niet zichtbaar schaduwstation waardoor er een grote variatie aan
treinen tegelijkertijd rondrijden. Deze digitaal bestuurde treinen rijden op een natuurgetrouwe snelheid. Dus geen racebaan! Uiteraard ontbreken op de baan ook de bekende, gele postbussen niet. Niet voor niets won Swiss Trak in november 2005 in het
Duitse Bremen de titel "Europameister der Schmalspurbahnen"! Modulegroep Swiss Trak is een Nederlandse vereniging met leden uit het hele land. Alle modules en treinen zijn privé eigendom. De vereniging heeft ook geen eigen ruimte; alleen bij een
tentoonstelling wordt er een baan opgebouwd. Daar alle modules hetzelfde kopvlak hebben, kan er iedere keer weer een andere opstelling worden gemaakt. De lengte en vorm is vrij en kan perfect worden afgestemd op de beschikbare ruimte. Maar ook de modules
zijn niet iedere keer hetzelfde, want gedreven door hun passie voor het Zwitserse smalspoor, worden er door de leden thuis regelmatig modules bijgemaakt of vernieuwd. De leden komen buiten tentoonstellingen vijf keer bij elkaar tijdens een huiskamerbijeenkomst
bij één van de leden. Voorts verschijnt er net zo vaak een bulletin met de laatste nieuwtjes.
Een stukje geschiedenis
Swiss Trak is in 1983 opgericht door een groep liefhebbers van het Zwitserse smalspoor. In 1985 werd voor het eerst deelgenomen aan een tentoonstelling (Rail in Den Bosch). Na tien jaar was er behoefte om de samenwerking wat formeler te gaan regelen.
Daartoe is op 7 juli 1993 de vereniging officieel opgericht. In 2008 bestaat Swiss Trak dus 25 jaar. In de loop van jaren is een Swiss Trak-baan (door de flexibiliteit van de modulaire opzet hebben we in de afgelopen 25 jaar nooit 2 keer dezelfde baanopstelling neergezet)
te zien geweest op veel tentoonstellingen in binnen- en buitenland. Een greep uit de plaatsen: Den Bosch, Rijswijk, Hoeselt (B), Kaarts (D), Genk (B), Utrecht, Tilburg, Den Haag, Valkenburg (ZH), Valkenburg (L), Oostende (B), Bremen (D), Rheinberg (D), Odense (DK), Gangelt (D) en Lingen (D).
Het grote voorbeeld
De Rhätische Bahn
De modulegroep Swisstrak is geïnspireerd door het Zwitserse smalspoor en in bijzonder de Rhätische Bahn. De modules van Swiss Trak zijn een nabootsing van een stukje uit de werkelijkheid of zijn qua landschap zo gemaakt dat het net lijkt of dat er een 'stukje landschap is uitgesneden' uit het Zwitserse kanton Graubunden. Graubunden is het grootste kanton en ligt in het oosten van Zwitserland. De hoofdstad is Chur; bekende plaatsen zijn St. Moritz, Davos en Klosters. Bij Reichenau stromen Vörderrhein en Hinterrhein samen om zo als de Rijn z'n weg naar de Noordzee te vervolgen. Kuuroorden als Arosa en Scuol zijn bekend om hun geneeskrachtige baden en in de winter kan men met de slee over de afgesloten pasweg van Preda naar Bergün roetsjen.
Geschiedenis van de Rhätische Bahn
Laatst sprak ik met de webmaster van de Rhätische bahn. Hij vertelde: "Die Niederländer haben die Bahn gebracht und jetzt bringt die Bahn die Niederländer". (De Nederlanders brachten de Rhätische Bahn en tegenwoordig brengt de Rhätische Bahn de Nederlanders)
Het verhaal erachter(Bron: Wikipedia):
Willem-Jan Holsboer (geboren 1834 te Zutphen) is de grondlegger van de kuuroorden in Davos (Zwitserland) en oprichter van de Zwitserse spoorwegmaatschappij Rhätische Bahn. Na diverse omzwervingen op zee, eerst als scheepsjongen, later als kapitein, kwam hij vanwege zijn zieke vrouw terecht in Zwitserland. Hij hoopte dat de gezonde berglucht haar zou genezen. Tevergeefs, want zij stierf niet lang daarna. Holsboer bleef in Davos en raakte bevriend met dr. Alexander Spengler, oprichter van het eerste Davoser kuuroord. Holsboer besloot zich in te zetten voor uitbouw van de kuuroorden in Davos en de bouw van een spoorlijn tussen Landquart en Davos. Na realisatie hiervan stond hij aan de wieg van verdere uitbouw van de spoorlijnen van de Rhätische Bahn in het kanton Graubünden Holsboer overleed op 8 juni 1898 in Davos.
De Rhätische Bahn heden
Ondanks dat op meterspoor --"Normaalspoor" heeft een breedte van 1435mm-- wordt gereden is de Rhätische Bahn een volwaardig spoorwegbedrijf. Er is veel personenverkeer ten behoeve van de forenzen. Een heel groot aandeel zijn ook de vele toeristen die Graubunden bezoeken voor de wintersport of tijdens de zomervakantie. De Rhb heeft hier aardig op ingespeeld door exprestreinen te laten rijden. Bekende namen zijn de Glacier expres en de Bernina expres.Veel locomotieven van de RhB zijn beschilderd in de kleuren van een bedrijf. In een aantal gevallen is de locomotief ook betaald door dat bedrijf. (kosten van een nieuwe loc in 1993: ca. 4 miljoen Euro)
Ook is het goederenverkeer aanzienlijk. Door de smalle wegen en milieuverordeningen is het --ondanks de hoge kosten-- efficiënter om het goederentransport per trein te doen.Er worden veel stukgoederen vervoerd, maar de laatste jaren vind er steeds meer containervervoer plaats. De containers zijn vaak in de kleuren van de betreffende winkelketen of transporteur geschilderd. Dit levert een treinsamenstelling op van wagons met bonte kleuren. Belangrijke goederentreinen zijn de olietreinen die 'vol' over de Berninabahn van Italië naar Pontresina gaan. De ketelwagens zijn vooral gevuld met huisbrandolie. Zij zijn vaak gecombineerd met lege houttransportwagons die op de terugweg zijn beladen met boomstammen voor de Italiaanse houtverwerking. Elk dal heeft zijn eigen stukgoederentrein. Eénmaal daags rijdt deze over elke spoorlijn. In de stationnetjes onderweg vindt derhalve veel rangeerwerk plaats. De boeren laden de melkbussen op de trein voor de melkfabriek een paar plaatsen verderop. Je moet niet gek opkijken als je bij veel sneeuwval treinen beladen met sneeuw ziet rijden. Dit wordt afgevoerd uit de dorpen en veelal op de route van de Engadiner Langlaufmarathon gelost.
Het net van de RhB:
De modulegroep Swisstrak is geïnspireerd door het Zwitserse smalspoor en in bijzonder de Rhätische Bahn. De modules van Swiss Trak zijn een nabootsing van een stukje uit de werkelijkheid of zijn qua landschap zo gemaakt dat het net lijkt of dat er een 'stukje landschap is uitgesneden' uit het Zwitserse kanton Graubunden. Graubunden is het grootste kanton en ligt in het oosten van Zwitserland. De hoofdstad is Chur; bekende plaatsen zijn St. Moritz, Davos en Klosters. Bij Reichenau stromen Vörderrhein en Hinterrhein samen om zo als de Rijn z'n weg naar de Noordzee te vervolgen. Kuuroorden als Arosa en Scuol zijn bekend om hun geneeskrachtige baden en in de winter kan men met de slee over de afgesloten pasweg van Preda naar Bergün roetsjen.
Geschiedenis van de Rhätische Bahn
Laatst sprak ik met de webmaster van de Rhätische bahn. Hij vertelde: "Die Niederländer haben die Bahn gebracht und jetzt bringt die Bahn die Niederländer". (De Nederlanders brachten de Rhätische Bahn en tegenwoordig brengt de Rhätische Bahn de Nederlanders)
Het verhaal erachter(Bron: Wikipedia):
Willem-Jan Holsboer (geboren 1834 te Zutphen) is de grondlegger van de kuuroorden in Davos (Zwitserland) en oprichter van de Zwitserse spoorwegmaatschappij Rhätische Bahn. Na diverse omzwervingen op zee, eerst als scheepsjongen, later als kapitein, kwam hij vanwege zijn zieke vrouw terecht in Zwitserland. Hij hoopte dat de gezonde berglucht haar zou genezen. Tevergeefs, want zij stierf niet lang daarna. Holsboer bleef in Davos en raakte bevriend met dr. Alexander Spengler, oprichter van het eerste Davoser kuuroord. Holsboer besloot zich in te zetten voor uitbouw van de kuuroorden in Davos en de bouw van een spoorlijn tussen Landquart en Davos. Na realisatie hiervan stond hij aan de wieg van verdere uitbouw van de spoorlijnen van de Rhätische Bahn in het kanton Graubünden Holsboer overleed op 8 juni 1898 in Davos.
De Rhätische Bahn heden
Ondanks dat op meterspoor --"Normaalspoor" heeft een breedte van 1435mm-- wordt gereden is de Rhätische Bahn een volwaardig spoorwegbedrijf. Er is veel personenverkeer ten behoeve van de forenzen. Een heel groot aandeel zijn ook de vele toeristen die Graubunden bezoeken voor de wintersport of tijdens de zomervakantie. De Rhb heeft hier aardig op ingespeeld door exprestreinen te laten rijden. Bekende namen zijn de Glacier expres en de Bernina expres.Veel locomotieven van de RhB zijn beschilderd in de kleuren van een bedrijf. In een aantal gevallen is de locomotief ook betaald door dat bedrijf. (kosten van een nieuwe loc in 1993: ca. 4 miljoen Euro)
Ook is het goederenverkeer aanzienlijk. Door de smalle wegen en milieuverordeningen is het --ondanks de hoge kosten-- efficiënter om het goederentransport per trein te doen.Er worden veel stukgoederen vervoerd, maar de laatste jaren vind er steeds meer containervervoer plaats. De containers zijn vaak in de kleuren van de betreffende winkelketen of transporteur geschilderd. Dit levert een treinsamenstelling op van wagons met bonte kleuren. Belangrijke goederentreinen zijn de olietreinen die 'vol' over de Berninabahn van Italië naar Pontresina gaan. De ketelwagens zijn vooral gevuld met huisbrandolie. Zij zijn vaak gecombineerd met lege houttransportwagons die op de terugweg zijn beladen met boomstammen voor de Italiaanse houtverwerking. Elk dal heeft zijn eigen stukgoederentrein. Eénmaal daags rijdt deze over elke spoorlijn. In de stationnetjes onderweg vindt derhalve veel rangeerwerk plaats. De boeren laden de melkbussen op de trein voor de melkfabriek een paar plaatsen verderop. Je moet niet gek opkijken als je bij veel sneeuwval treinen beladen met sneeuw ziet rijden. Dit wordt afgevoerd uit de dorpen en veelal op de route van de Engadiner Langlaufmarathon gelost.
Het net van de RhB:
Hoe ziet een module eruit
Een module moet compleet "af" zijn. Daarmee bedoelen we: een kant en klaar stukje modelspoorbaan, voorzien van alle benodigde scenery, dat inzetbaar is in een Swiss Trak-baan. Iedere module heeft aan de te koppelen uiteinden een genormeerde overgang.
Zo kan er iedere keer weer een andere baan worden neer gezet. Of we nu de beschikking hebben over een grote of kleine ruimte, we kunnen altijd wel een mooie baan opzetten (een grote baan hoeft niet per definitie mooi te zijn).
Belangrijk zijn hierbij:
De constructie van de Module
De vorm van het landschap
De sporen en ballastbed
De bovenleiding (masten, draden etc.)
De huizen, bruggen, tunnels, bergen, rivieren, wegen, bomen, enz.
De electro-technische voorzieningen die nodig zijn om alles naar behoren te laten
functioneren.
De presentatie (onder- en achtergrondgordijnen, en verlichting)
De Swiss Trak normen
Om alle modules goed op elkaar te kunnen aansluiten en voor een goede presentatie zijn de afspraken die gelden binnen Swiss Trak vastgelegd in een aantal normbladen. Deze krijgen aspirant-leden uitgereikt na ontvangst van de contributie.
Wat Heeft Swiss Trak leden te bieden
Het mooie van de opzet van modulegroep Swiss Trak is dat de leden thuis hun module(s) bouwen en bewaren. Een ieder kan bezig zijn met zijn hobby wanneer hem of haar dat uitkomt. Helemaal afhankelijk van de beschikbare ruimte, tijd en het budget.
Twee of drie keer per jaar is er een tentoonstelling. Een lid kan zich daarvoor aanmelden (het is niet verplicht!) en transporteert zelf zijn module(s) naar de tentoonstelling en weer terug. Ook het rollend materieel is geheel privé bezit.
Locomotieven dienen wel een DCC-decoder zijn voorzien want bij Swiss Trak wordt digitaal gereden. Leden zonder een module kunnen deelnemen aan een tentoonstelling door rollend materieel in te zetten en/of helpen bij de bediening van de baan.
Maar bovenal houden we er van om gezellig met elkaar onze hobby te bedrijven.
Verdere informatie
Wil je meer weten over Swiss Trak of wilt u lid worden (Eur 25,- per jaar), neem dan contact op: info@swisstrak.nl